Het Begijnhof Diksmuide

Het Begijnhof in Diksmuide is een typisch pleinbegijnhof en zou volgens geraadpleegde bronnen één van de oudste zijn in Vlaanderen. In 1273 werd het officieel door vorstin Margaretha Van Constantinopel als volwaardig begijnhof erkend. Het Begijnhof zag er toen ongeveer gelijkaardig uit als op heden : twee vleugels en centraal de kapel waar nog altijd de heilige Godelieve vereerd wordt, langs de achterkant zicht op de weidse poldervlakte. Minister Sauwens ondertekende in januari 2000 de erkenning van Het Begijnhof van Diksmuide als beschermd monument.

VERWOESTING IN WO I | WO II | 1990 - HEDEN | TOEKOMSTPLANNEN

verwoesting in WO I
In de Eerste Wereldoorlog werd Het Begijnhof volledig vernield, in 1924 werd het wederopgebouwd in historiserende stijl door architect Viérin. Precies omwille van het feit dat Het Begijnhof wederopgebouwd is, werd het niet geselecteerd als werelderfgoed. Ondertussen is het wel als monument beschermd. De historische waarde werd als volgt omschreven : "Het Diksmuidse begijnhof is een getuige van de begijnenbeweging, een kenmerkend en uniek fenomeen voor de zuidelijke Nederlanden. Deze autonome, vrome vrouwenbeweging kwam voornamelijk in de veertiende en vijftiende eeuw tot volle bloei, aan de rand van de stad, maar verankerd in het stedelijk weefsel. Als pleinbegijnhof geeft het Diksmuidse begijnhof ons een beeld van de steden en het wonen in vervlogen tijden. Het is het enige begijnhof in Vlaanderen dat na WO.I werd herbouwd in een historiserende stijl…"
Na de wederopbouw, die niet van een leien dakje liep en duurde tot ongeveer 1933, zijn geen begijnen meer teruggekomen. De toenmalige Commissie voor Openbare Onderstand besloot Het Begijnhof te laten bewonen door minder bedeelden (zowel mannen als vrouwen) van de stad Diksmuide.

WO II

In 1940 werden de gebouwen van het St-Janshospitaal en het bejaardentehuis in Diksmuide door de Duitse bezetter opgeëist en moesten de zusters noodgedwongen met hun bejaarden naar Het Begijnhof verhuizen. Voor de daar verblijvende bewoners werd een ander onderkomen gezocht. Bij de wederopbouw na WO I was er van een degelijke infrastructuur eigenlijk nooit ernstig werk gemaakt en met de jaren was het comfort er niet op verbeterd. De oostvleugel beschikte bijvoorbeeld niet eens over water en elektriciteit. Het was duidelijk dat –eens de oorlog voorbij- er voor het begijnhofcomplex een nieuwe bestemming moest gezocht worden.
Na de bevrijding vonden gedurende een korte periode jonge, ondervoede meisjes uit de grootsteden er een verblijf. Ze konden er genieten van de gezonde lucht en voeding.
Uiteindelijk werd Het Begijnhof in 1946 door de Commissie voor Openbare Onderstand verkocht aan de nieuw opgericht vzw ’t Huis Sinte-Godelieve. Het werd een bezinningsoord en verblijf voor vrouwen die enkele dagen samen wilden genieten van de rust en de stilte. Alleen de linkervleugel en de kapel werden gebruikt. De rechtervleugel lag hopeloos te verkommeren. In deze periode werden aan de bewoonde vleugel heel wat aanpassingen gedaan, aanpassingen die misschien wel functioneel waren maar op een minder geslaagde manier werden uitgevoerd. In de kapel werd het pleisterwerk onoordeelkundig tot in de gele baksteen afgekapt.

1990 - heden

In 1990 werd Het Begijnhof eigendom van De Lovie vzw. De Lovie hecht een enorme waarde aan de eigenheid en cultuurhistorische waarde van het pand en probeert ook de link te behouden met de oorspronkelijke bestemming van het gebouw.

In het schilderachtige Begijnhof van Diksmuide wonen vandaag twintig volwassen mannen en vrouwen met verstandelijke handicap, in de linkervleugel. Het Begijnhof van Diksmuide is een beschermd historisch woonerf met de specifieke sfeer van rust en stilte. Het is een typisch pleinbegijnhof met twee vleugels langsheen een pittoresk binnenplein met kapel. Het publiek toegankelijke binnenplein lokt veel toeristen en dagelijks komen mensen de kapel bezoeken.

In 2007 behaalde De Lovie een verdienstelijke vierde plaats in de Monumentenstrijd, een programma over onroerend erfgoed op Canvas.

toekomstplannen

De Lovie wil op de site van Het Begijnhof kleinschalige woonvormen realiseren voor 25 personen met verstandelijke handicap. Het huidige winkelproject wordt behouden (mits verbouwing), er komt een bezoekerscentrum en een als gastenlogies ingericht begijnenhuisje (middel tot verruiming horizonten bewoners en bewustmaking publiek voor missie). Het begijnhofplein en de achterliggende tuin worden heringericht. In de kapel worden beperkte restauratiewerken uitgevoerd. Uitwisselingsformules worden bedacht met andere begijnhoven (voor bvb. tentoonstellingen) en de toeristische dienst van de stad Diksmuide.

www.begijnhofdiksmuide.be
www.monumentenstrijd.be

Heb je een vraag over 'cultureel erfgoed' ? 
Neem contact op met Cécile Poissonnier
tel 057 334965 - mail Poissonnier